Październik 2025, Numer 10 (856)

---

SPIS TREŚCI

 

BIULETYN ENERGOPOMIARU

Magdalena Malara, Anna Nitarska-Fink
Dlaczego procedury środowiskowe trwają tak długo?
Analiza problemów w postępowaniach – od decyzji do odwołań

Adrianna Telega
Zarządzanie kwestiami środowiskowymi, w tym ryzykami dotyczącymi gospodarki wodnej w projektach energetycznych – analiza barier instytucjonalnych i praktyk inżynierskich

Magdalena Malara, Anna Zielińska, Paweł Szadek
Rola rekultywacji terenów przemysłowych w transformacji energetycznej

Wojciech Rajek
Rozwój usług Inżyniera Kontraktu w kierunku kompleksowego doradztwa

Wiktor Skowron
Rola Niezależnego Doradcy Technicznego (NDT) w finansowaniu projektów energetycznych

Anna Kołodziej, Elżbieta Boehme
Wyzwania i problemy eksploatacyjne obejmujące części ogrzewalne kotła w dobie transformacji energetycznej

Jerzy Mazurek
Wybrane doświadczenia z wykorzystania pompy ciepła do ogrzewania budynku jednorodzinnego pierwotnie ogrzewanego kotłem węglowym

Rafał Czekalski, Bartłomiej Dziubek
Magazynowanie energii – ostatni etap transformacji energetycznej

 

ENERGETYKA I PRODUCENCI

Michał Kopyciok
Balans na granicy – prace na wysokości

 

Jacek Nowicki
Powstanie, rozwój i zmierzch niemieckiej energetyki jądrowej. Część 2

Anżelina Marek, Krzysztof Kania, Grzegorz Zając, Henryk Kania, Veronika Steinerová, Andrea Milerová
Przyczyny podwyższonej odporności korozyjnej powłok ZnAl na stali zbrojeniowej

 

---

STRESZCZENIA 

 

Magdalena Malara, Anna Nitarska-Fink
Dlaczego procedury środowiskowe trwają tak długo? Analiza problemów w postępowaniach – od decyzji do odwołań
Artykuł stanowi analizę przyczyn przewlekłości procedur środowiskowych w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem postępowań związanych z wydawaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz kolejnych etapów procesu inwestycyjnego – od planowania przestrzennego po odwołania sądowo-administracyjne. Omówiono zarówno czynniki formalno-prawne (np. wieloetapowość procedur, obowiązki uzgodnień, udział wielu organów), jak i praktyczne przeszkody w postępowaniach, takie jak: niepełna dokumentacja, niskiej jakości raporty OOŚ, brak skutecznej komunikacji z organami oraz częste braki kadrowe i kompetencyjne po stronie administracji. Szczególną uwagę poświęcono roli organizacji ekologicznych i społeczności lokalnych, które – jako strony lub uczestnicy postępowania – mogą wnosić merytoryczne uwagi, żądać uzupełnień dokumentacji, a w razie nieuwzględnienia ich głosu – składać odwołania i skargi do sądów. Choć wpływ społeczny zwiększa transparentność procesu, w praktyce może również wydłużać procedury, zwłaszcza w sytuacjach konfliktowych. Przeciwdziałanie przewlekłości postępowań wymaga zarówno uproszczenia procedur administracyjnych, jak i wczesnego włączenia społeczeństwa w proces decyzyjny oraz podniesienia jakości dokumentacji środowiskowej.

 

Adrianna Telega
Zarządzanie kwestiami środowiskowymi, w tym ryzykami dotyczącymi gospodarki wodnej w projektach energetycznych – analiza barier instytucjonalnych i praktyk inżynierskich
Artykuł podejmuje krytyczną analizę uwarunkowań instytucjonalnych oraz praktyk inżynierskich determinujących zarządzanie zagadnieniami środowiskowymi w sektorze energetycznym w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyk związanych z gospodarką wodną w kontekście realizacji inwestycji infrastrukturalnych. Zwrócono uwagę na niespójności przepisów prawa, trudności interpretacyjne w zakresie procedur wodnoprawnych i środowiskowych oraz na ograniczony poziom współpracy między instytucjami. Na podstawie studiów przypadków i konsultacji ze specjalistami realizującymi inwestycje energetyczne zidentyfikowano istotne problemy praktyczne, tj. m.in. ograniczenia swobody projektowej, opóźnienia proceduralne oraz utrudniania we wdrażaniu nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Podkreślono konieczność systemowego powiązania wyników ocen oddziaływania na środowisko z harmonogramami realizacji inwestycji oraz poszczególnymi etapami zarządzania cyklem życia projektów. Zwrócono również uwagę na potrzebę szerszego wdrażania rozwiązań technicznych, takich jak lokalne systemy retencji, technologie ponownego wykorzystania wód oraz odzysku zasobów, a także narzędzi wspierających prognozowanie hydrologiczne. Podkreślono ponadto kluczowe znaczenie współpracy pomiędzy administracją publiczną a podmiotami projektowymi i wykonawczymi zaangażowanymi w realizację przedsięwzięć inwestycyjnych. 

 

Magdalena Malara, Anna Zielińska, Paweł Szadek
Rola rekultywacji terenów przemysłowych w transformacji energetycznej
Rekultywacja terenów poprzemysłowych stanowi bardzo ważny element skutecznej transformacji energetycznej. Przywracanie wartości przyrodniczych i gospodarczych zdegradowanych obszarów nie tylko ogranicza negatywne skutki historycznej działalności przemysłowej, ale przede wszystkim tworzy nowe możliwości m.in. dla rozwoju OZE oraz realizacji zasad GOZ.W artykule zostały przedstawione zarówno możliwości, jak i utrudnienia, z jakimi można się spotkać w prowadzeniu procesów rekultywacyjnych oraz przykłady udanych przedsięwzięć, jakie zostały podjęte i skutecznie poprowadzone przez „Energopomiar” Sp. z o.o. na zlecenie ZE PAK S.A.

 

Wojciech Rajek
Rozwój usług Inżyniera Kontraktu w kierunku kompleksowego doradztwa
Rynek usług Inżyniera Kontraktu doświadcza ciągłych zmian w kierunku rozszerzania usług przez świadczące je podmioty. Tempo i charakter zmian dyktują rosnące oczekiwania ze strony zamawiających co do zakresu kompetencji Inżyniera Kontraktu. W artykule przedstawiono w pewnym uproszczeniu historię tej ewolucji i jej przyczyny oraz zwrócono uwagę na konsekwencje tego stanu rzeczy. 

 

Wiktor Skowron
Rola Niezależnego Doradcy Technicznego (NDT) w finansowaniu projektów energetycznych
W artykule zaprezentowana została rola Niezależnego Doradcy Technicznego (NDT) jako uczestnika procesu inwestycyjnego będącego łącznikiem pomiędzy inwestorem/kredytobiorcą a instytucją finansującą. Wskazano zakres koniecznych do wykonania raportów, jakie NDT opracowuje w celu opisania przebiegu procesu inwestycyjnego oraz pokrótce opisano najczęściej pojawiające się problemy związane z uzyskaniem finansowania.

 

Anna Kołodziej, Elżbieta Boehme
Wyzwania i problemy eksploatacyjne obejmujące części ogrzewalne kotła w dobie transformacji energetycznej
Transformacja energetyczna, oprócz niezaprzeczalnych zalet, generuje też wiele problemów związanych z pracą regulacyjną, a tym samym trwałością urządzeń. Proces ten będzie wymagał coraz większych kompetencji inżynierskich w zakresie prawidłowości utrzymywania parametrów czynnika obiegowego, a także rozwiązywania problemów związanych z postępującą korozją, niszczeniem elementów ogrzewalnych kotła oraz mankamentów w układzie przepływowym turbiny. Artykuł podejmuje próbę identyfikacji i usystematyzowania problemów, jakie mogą pojawić się w toku elastycznej eksploatacji. Szczególną uwagę poświęcono aspektom związanym z diagnostyką, zagadnieniami materiałowymi oraz eksploatacyjnymi, które odgrywają znaczącą rolę w utrzymaniu niezawodności, a także bezpiecznej pracy urządzeń w nowych realiach funkcjonowania sektora energetycznego.

 

Jerzy Mazurek
Wybrane doświadczenia z wykorzystania pompy ciepła do ogrzewania budynku jednorodzinnego pierwotnie ogrzewanego kotłem węglowym
Artykuł przedstawia wybrane doświadczenia z wykorzystania pompy ciepła do ogrzewania budynku jednorodzinnego pierwotnie ogrzewanego kotłem węglowym. Omówiono zagadnienia związane z doświadczeniami po stronie zasilania elektrycznego pompy ciepła oraz zagrożeń korozją związanych z jakością wykorzystywanej wody. Wyznaczono faktycznie osiągany COP (ang. Coefficient of Performance) pompy ciepła poprzez odniesienie zużytej energii elektrycznej do energii cieplnej wcześniej dostarczonej ze spalania węgla. Przedstawiono też ogólne uwagi dotyczące upowszechnienia pomp ciepła w ogrzewnictwie.

 

Rafał Czekalski, Bartłomiej Dziubek
Magazynowanie energii – ostatni etap transformacji energetycznej
Efektywne wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (OZE), będących jednym z filarów transformacji energetycznej, wymagać będzie stosowania magazynów energii. Magazyny energii pozwalają na przenoszenie w czasie energii wytwarzanej w okresach, gdy jest możliwa jej produkcja powyżej bieżących potrzeb do okresów, gdy wystąpi na nią zapotrzebowanie. W artykule scharakteryzowano metody magazynowania energii elektrycznej w ogniwach galwanicznych (bateryjne magazyny energii) oraz w elektrowniach szczytowo-pompowych, a także magazynowanie ciepła w akumulatorach ciepła. Opisano także zagadnienie wpływu magazynowania energii elektrycznej na system elektroenergetyczny w zakresie integracji OZE, efektywniejszego wykorzystania konwencjonalnych źródeł oraz wpływu na szczytowe zapotrzebowanie na moc. Ponadto przedstawiono model dobowego akumulatora ciepła, którego celem jest zwiększenie efektywności i sprawności pracy systemów ciepłowniczych, w których funkcjonują kogeneracyjne i odnawialne źródła ciepła.

 

Jacek Nowicki
Powstanie, rozwój i zmierzch niemieckiej energetyki jądrowej. Część 2
W niniejszej, drugiej części artykułu kontynuujemy rozpoczęty w „Energetyce” nr 8/2025 temat dziejów niemieckiej energetyki jądrowej. Przedstawiamy eksport zachodnioniemieckich technologii jądrowych, a także pionierskie osiągnięcia odniesione w RFN w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku w obszarze reaktorów wysokotemperaturowych i powielających. Kolejno omówiono sekwencję zdarzeń prowadzących do ostatecznego zaniechania rozwoju energetyki jądrowej w zjednoczonych Niemczech i konsekwencji tego faktu w czasach nam współczesnych. 

 

Anżelina Marek, Krzysztof Kania, Grzegorz Zając, Henryk Kania, Veronika Steinerová, Andrea Milerová
Przyczyny podwyższonej odporności korozyjnej powłok ZnAl na stali zbrojeniowej
W artykule przedstawiono zachowanie korozyjne powłok Zn-5Al otrzymanych na stali zbrojeniowej B500B. Zidentyfikowano składniki strukturalne powłoki oraz produkty korozji powstające na powierzchni powłoki po ekspozycji w obojętnej mgle solnej (NSS) (EN ISO 9227). Wykazano lepszą odporność korozyjną powłok Zn-5Al w porównaniu z tradycyjną powłoką cynkową w wyniku tworzenia się korzystnych produktów korozji Zn5(OH)8Cl2•H2O oraz podwójnych warstwowych wodorotlenków (LDH) opartych na kationach dwuwartościowych Zn2+, kationach trójwartościowych Al3+ oraz anionach Cl-.