Maj 2026, Numer 5 (863)

---

SPIS TREŚCI

 

Herbert Leopold Gabryś
Elektroenergetyka w Polsce 2026 – wybrane z wyników i wyzwań

 

BIULETYN ENERGOPOMIARU

Adrianna Telega
Zrównoważone zarządzanie wodą w energetyce jako element bezpieczeństwa środowiskowego państwa

Kazimierz Zamorowski
Wymagania dotyczące procesu termicznego przekształcania odpadów – problemy z metodyką pomiarową oraz interpretacją wyników

 

Marek Pronobis
Rzeczywisty ślad węglowy przechodzenia z węgla na inne paliwa w elektroenergetyce i ciepłownictwie

 

 

---

STRESZCZENIA 

 

Herbert Leopold Gabryś
Elektroenergetyka w Polsce 2026 – wybrane z wyników i wyzwań
W artykule stwierdzono m.in., że w Polsce zmienia się struktura generacji. Rosną wymagania przesyłu, sterowania i rozliczeń w czasie rzeczywistym. Krajowy System Energetyczny nie jest na to gotowy. Nie nadąża za dynamiką zmian, przede wszystkim generacji. Doktryna klimatyczna w oderwaniu od rzeczywistości wystawia rachunek. Populistyczne zapewnienia, że ze źródeł odnawialnych energia będzie tańsza okazały się nieprawdą, bo nie uwzględniono obciążenia nie tylko „podatkiem” emisyjnym, ale i skali kosztów systemowych. Bez generacji z paliw kopalnych nie można ustabilizować systemu. System handlu uprawnieniami do emisji CO2 dojrzał do zdecydowanej rewizji. Od ETS (ETS1) po planowane wprowadzenie ETS2. Gospodarka europejska „podatkowi” od emisji wystawiła jednoznaczny osąd – jest niezasadnie kosztowny i nieefektywny w realizacji założeń. Zawarte w artykule fakty i dane podano na podstawie Raportu WEO 2025 z 12 listopada 2025 r. wydanego przez IEA w Paryżu.

 

Adrianna Telega
Zrównoważone zarządzanie wodą w energetyce jako element bezpieczeństwa środowiskowego państwa
Zrównoważone zarządzanie wodą w energetyce można rozpatrywać jako jeden z praktycznych sposobów wzmacniania bezpieczeństwa środowiskowego państwa, ponieważ łączy ochronę zasobów i ekosystemów wodnych z utrzymaniem stabilności działania infrastruktury krytycznej. Woda pozostaje ważna dla wielu segmentów łańcucha energii (m.in. wytwarzania, chłodzenia i procesów technologicznych), a obserwacje z ostatnich lat w Europie sugerują, że stres wodny (susze, niskie stany wód, podwyższone temperatury wód) może okresowo ograniczać dostępność części mocy wytwórczych oraz zwiększać presję na odbiorniki. W tym ujęciu gospodarka wodna w energetyce może wpływać równolegle na jakość środowiska i odporność systemu energetycznego. Celem artykułu jest uporządkowanie zależności w układzie woda-energia-środowisko oraz wskazanie, w jaki sposób praktyki zrównoważonej gospodarki wodnej mogą wspierać bezpieczeństwo środowiskowe państwa.

 

Kazimierz Zamorowski
Wymagania dotyczące procesu termicznego przekształcania odpadów – problemy z metodyką pomiarową oraz interpretacją wyników
W artykule przedstawiono wymagania prawne dotyczące instalacji termicznego przekształcania odpadów. Zwrócono uwagę na problemy związane ze sprawdzaniem warunków procesu spalania, tj. wymogu przebywania spalin przez co najmniej dwie sekundy w temperaturze nie niższej niż 1100oC dla odpadów niebezpiecznych oraz od 850oC dla pozostałych odpadów. Omówiono dostępne metodyki pomiarowe oraz problemy związane z ich właściwym doborem. Przedstawiono problemy z interpretacją wymagań dotyczących prowadzenia procesu spalania. Zaproponowano zastosowanie analizy statystycznej poprzez uwzględnienie niepewności pomiarowej rozszerzonej typu A dla oceny zgodności uzyskanych wyników pomiarów temperatury spalin z wymaganiami prawnymi. Zwrócono uwagę na popełniane błędy w pomiarach i w ocenie spełniania warunku procesu spalania. Przedstawiono metodykę pomiaru czasu przebywania spalin przez dwie sekundy w wymaganej temperaturze.

 

Marek Pronobis
Rzeczywisty ślad węglowy przechodzenia z węgla na inne paliwa w elektroenergetyce i ciepłownictwie
Krajowy System Elektroenergetyczny (KSE) opiera się w coraz większym stopniu na blokach gazowych zasilanych gazem ziemnym (GZ), w większości importowanym. W związku z istotnym wpływem emisji CH4 na klimat Ziemi pojawia się pytanie, czy obecna polityka w zakresie tworzenia struktury KSE ma sens zarówno z ekonomicznego jak i ekologicznego punktu widzenia. Istnieje możliwość, że importowany GZ generuje ślad węglowy (carbon footprint CFP) większy niż krajowy węgiel kamienny (WK), a nawet brunatny (WB). W artykule zawarto próbę oceny, w jakich warunkach taka sytuacja może zachodzić i wskazano możliwe kierunki optymalnego rozwoju energetyki opartej na wykorzystaniu energii chemicznej paliw, która jest niezbędna jako składnik chroniący parametry elektryczne (częstotliwość, napięcie) KSE i zabezpieczający przed blackoutem w sytuacji dużego udziału niesterowalnych odnawialnych źródeł energii OZE (farmy wiatrowe FW i fotowoltaika PV).