Luty 2026, Numer 2 (860)

---

SPIS TREŚCI

 

ENERGETYKA I TECHNIKA ŚWIETLNA

Małgorzata Zalesińska
Wymagania i zalecenia dotyczące ograniczenia zanieczyszczenia światłem

 

Ziemowit Malecha, Grzegorz Kwiecień
Weryfikacja celowości stosowania wskaźnika LCOE dla systemów energetycznych z udziałem pogodozależnych źródeł odnawialnych

Przemysław Kędzierski
Sposób określenia wzrostu oporów oddychania i mocy potrzebnej do oddychania w filtrach przeciwpyłowych wielokrotnego użytku

Grzegorz Golański, Karina Jagielska-Wiaderek, Marcin Maternicki, Jacek Grodzki
Odporność korozyjna żarowytrzymałej stali austenitycznej Super 304H

 

ENERGETYKA I OCHRONA ODGROMOWA

Stefan Gierlotka
Pioruny Catatumbo

 

DYLEMATY, KONTROWERSJE

Bogumił Dudek
Wieloznaczność pojęć w elektryce – niebezpieczne związki frazeologiczne i paremiologiczne

 

AKADEMIA ENERGETYKI

Bogumił Dudek, Marek Łoboda
ICOLIM’2025 w Norwegii – kierunki rozwoju eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych do 1100 kV

 

 

---

STRESZCZENIA 

 

Małgorzata Zalesińska
Wymagania i zalecenia dotyczące ograniczenia zanieczyszczenia światłem
Zanieczyszczenie światłem zwykle określane jest jako zaburzenie środowiska naturalnego powstające poprzez nadmierne i niewłaściwe wykorzystanie światła sztucznego w porze nocnej. Całkowite wyeliminowanie zanieczyszczenia światłem nie jest możliwe, ale możliwe jest jego zminimalizowanie. Obecnie w polskim ustawodawstwie nie ma spójnych i kompletnych regulacji, które jednoznacznie dotyczyłyby ograniczenia skali tego zjawiska. Niektóre akty prawne zawierają bardzo ogólne wymagania w zakresie światła przeszkadzającego na elewacjach budynków oraz reklam emitujących światło. Wymagania i zalecenia dotyczące zanieczyszczenia światłem opisane zostały przed wszystkim w normach oświetleniowych oraz publikacjach Międzynarodowej Komisji Oświetleniowej. Jednak stosowanie tych zaleceń nie jest obligatoryjne.

 

Ziemowit Malecha, Grzegorz Kwiecień
Weryfikacja celowości stosowania wskaźnika LCOE dla systemów energetycznych z udziałem pogodozależnych źródeł odnawialnych
W artykule przedstawiono metodologię oceny kosztów wytwarzania energii elektrycznej w systemach elektroenergetycznych, w których współistnieją źródła odnawialne zależne od pogody IRES (ang. Intermittent Renewable Energy Sources) oraz sterowalne źródła rezerwowo-regulacyjne BPP (ang. Balancing and Reserve Power Plants). Wykazano, że powszechnie stosowane, intuicyjne podejście oparte na średniej ważonej jednostkowych kosztów wytwarzania energii (LCOE) poszczególnych technologii składowych prowadzi do błędnych wniosków dotyczących ekonomiki całego systemu. Prawidłowa ocena wymaga podejścia całościowego, opartego na zasadzie osłony bilansowej, która zapewnia spójne uwzględnienie powiązań operacyjnych i ekonomicznych między wszystkimi podsystemami. Wykazano także, że koszt krańcowy wprowadzenia IRES do systemu musi być ujemny, co odpowiednio zawęża obszar opłacalności stosowania tych źródeł.

 

Przemysław Kędzierski
Sposób określenia wzrostu oporów oddychania i mocy potrzebnej do oddychania w filtrach przeciwpyłowych wielokrotnego użytku
W artykule opisano sposób oceny zużycia filtrów przeciwpyłowych wielokrotnego użytku stosowanych w polskim górnictwie węgla kamiennego. Przedmiotem badań były filtry przeciwpyłowe używane przez górników Jastrzębskiej Spółki Węglowej w warunkach rzeczywistych – w lokalizacjach o zróżnicowanym stopniu zapylenia powietrza i w różnych interwałach czasowych. Badania prowadzono na próbie około stu filtrów, dla których dodatkowo podano czas jego użytkowania przez górnika, rejon pracy oraz uwagi użytkownika. Skonstruowano urządzenie, przy pomocy którego istnieje możliwość określania wydatku energetycznego potrzebnego do oddychania. Opracowano metodę określania wzrostu oporów oddychania dla używanych filtrów przeciwpyłowych oraz wyznaczania stopnia wzrostu mocy potrzebnej do oddychania przez używane filtry. Wykonano badania walidacyjne na filtrach wzorcowych wykonanych specjalnie na potrzeby tej metody.

 

Grzegorz Golański, Karina Jagielska-Wiaderek, Marcin Maternicki, Jacek Grodzki
Odporność korozyjna żarowytrzymałej stali austenitycznej Super 304H
W artykule przedstawiono badania mikrostrukturalne oraz odporności korozyjnej austenitycznej stali Super 304H w stanie dostawy i po eksploatacji. Wykazano, że w stanie dostawy analizowany stop cechuje się wymaganą odpornością na korozję ogólną i wżerową oraz zdolnością do repasywacji. Wydzielanie się w czasie eksploatacji licznych cząstek bogatych w chrom prowadzi do pogorszenia ogólnej odporności korozyjnej, jednocześnie podwyższając skłonność stali do korozji lokalnej. Wykazano również ograniczenie zdolności stali Super 304H po eksploatacji do repasywacji.

 

Stefan Gierlotka
Pioruny Catatumbo
W artykule omówiono ciekawe zjawisko wyładowań atmosferycznych występujące w basenie jeziora Maracaibo, w Wenezueli. Zjawisko nazwane pioruny Catatumbo charakteryzuję się intensywnością wyładowań przez 320 dni w roku, przez 7 godzin nocnych. Wyładowania piorunów odbywają się w sposób ciągły, do 30 uderzeń na minutę. Wyjaśniono przyczynę generowania ładunku elektrycznego w chmurach o tak dużej i długotrwałej energii. Opisuje relację z obserwacji tego zjawiska oraz poczynione wnioski.